Aktualności
Asix 2027 - rozwój SCADA w kierunku platformy operacyjnej i danych przemysłowych
Z dniem 1 września 2026 r. do sprzedaży zostaje wprowadzona nowa wersja platformy Asix - Asix 2027.
Współczesne systemy SCADA odpowiadają już nie tylko za wizualizację i nadzór nad procesem technologicznym. Coraz większego znaczenia nabierają integracja warstwy OT i IT, bezpieczne udostępnianie danych, ich długoterminowa archiwizacja i analiza, dostęp webowy oraz możliwość efektywnej obsługi systemów rozproszonych.
Asix 2027 rozwija platformę właśnie w tych obszarach. Nowa wersja przynosi istotne zmiany w zakresie wymiany danych pomiędzy systemami, budowy aplikacji, archiwizacji i analizy danych procesowych oraz wizualizacji. Jednocześnie jest kolejnym etapem konsolidacji platformy wokół środowiska Asix.Evo.
Pomost Danych - bezpieczna wymiana danych pomiędzy systemami Asix
Jedną z najważniejszych nowości Asix 2027 jest Pomost Danych (DataBridge). Umożliwia on jednokierunkowe przesyłanie danych bieżących, archiwalnych oraz diagnostycznych pomiędzy stanowiskami serwerowymi Asix za pomocą HTTP lub HTTPS.
Mechanizm może być wykorzystany do przekazywania wybranych danych z serwerów pracujących w strefie OT do stanowiska znajdującego się poza nią, np. w DMZ lub sieci biurowej. Pozwala również przesyłać dane z geograficznie rozproszonych instalacji Asix do centralnego serwera, przy czym jeden odbiorca może obsługiwać wielu nadawców identyfikowanych indywidualnymi kluczami API.
Pomost Danych wspiera również centralną diagnostykę rozproszonych stanowisk Asix. Do odbiorcy mogą być przekazywane informacje m.in. o aktywności i wersji Asix.Evo, parametrach aplikacji, wykorzystaniu pamięci, przestrzeni dyskowej i procesora oraz stanie kanałów komunikacyjnych i archiwów.
Rozwiązanie rozszerza możliwości budowania architektur, w których dane procesowe pozostają pozyskiwane i przetwarzane w warstwie OT, a wybrany zakres informacji może być kontrolowanie udostępniany systemom pracującym na innych poziomach infrastruktury.
Dynamiczny model zmiennych
Asix 2027 rozszerza również możliwości tworzenia aplikacji wykorzystujących zmienny w czasie zestaw danych procesowych.
Nowe akcje AddDynamicVariables() i RemoveDynamicVariables() pozwalają dodawać i usuwać zmienne podczas działania aplikacji w istniejących kanałach fizycznych, sieciowych i wirtualnych Asix.Evo. Możliwe jest także dynamiczne tworzenie zmiennych wirtualnych bez kanału.
Dzięki temu aplikacja może utrzymywać podstawowy zestaw zmiennych potrzebnych do normalnej pracy urządzenia, a dodatkowe dane pobierać dopiero wtedy, gdy są rzeczywiście potrzebne - np. po otwarciu diagramu diagnostycznego. Po jego zamknięciu dodatkowe zmienne mogą zostać usunięte, ograniczając niepotrzebne obciążenie kanału komunikacyjnego.
Definicje zmiennych mogą być dostarczane w plikach XML lub CSV, bezpośrednio jako dane CSV albo jako obiekty DataTable generowane przez skrypty. Mechanizm prefiksowania nazw i opisów pozwala wykorzystywać te same zestawy definicji dla wielu jednakowych urządzeń.
Rozwiązanie daje integratorom większą swobodę przy budowie aplikacji wielomaszynowych, powtarzalnych struktur urządzeń oraz systemów, w których zakres obsługiwanych danych zmienia się podczas pracy.
Aspad - rozwój własnego historiana Asix
Integralną częścią platformy Asix pozostaje Aspad - historian odpowiedzialny za długoterminowe gromadzenie i udostępnianie danych procesowych.
W Asix 2027 zoptymalizowano działanie archiwów B:
- W nowych bazach danych wykorzystano kompresję SQL Servera oraz zoptymalizowano indeksy, co w przeprowadzonych testach pozwoliło zmniejszyć średni przyrost wielkości przykładowej bazy danych na rekord z około 120 B do 27 B.
- Także w nowych bazach danych archiwum B stosowane jest miesięczne partycjonowanie danych z rocznymi grupami plików.
- Wprowadzono zaokrąglanie danych zgodnie z precyzją rejestracji. Krok zmian wartości będzie podobny jak w innych archiwach (różnica polega na tym, że tutaj jest to zaokrąglanie a gdzie indziej histereza). Zwiększa to możliwości kompresji SQL Servera.
Uwaga: Istniejące bazy nie będą automatycznie przebudowywane ani partycjonowane; natomiast usuwany jest z nich obecnie zbędny ArcPatternIndex.
W całym kodzie wprowadzono wiele poprawek błędów wykrytych w pogłębionych testach.
W ramach kolejnych aktualizacji wersji 2027 przewidziane są również inne zmiany, obecnie jeszcze w fazie testów:
- Mechanizm przyrostowego udostępniania danych z archiwum C, umożliwiający replikację danych bezpiecznymi mechanizmami nadawcy-odbiorcy.
- Możliwość konfiguracji użytkownika SQL w archiwum B, analogiczna jak w Archiwach B i C. Poprawi to zgodność z wymogami cyberbezpieczeństwa.
Oznacza to, że rozwój Aspada w ramach Asix 2027 nie kończy się na usprawnieniach dostępnych w momencie wydania wersji. Kolejne opisane zmiany będą udostępniane użytkownikom Asix 2027 w aktualizacjach (patchach) tej wersji, rozwijając warstwę danych platformy wykorzystywaną przez trendy, raportowanie, diagnostykę i analizy prowadzone na podstawie historii procesu.
AsTrend.Evo - jedno środowisko analizy trendów
Asix 2027 przynosi również istotną zmianę dla użytkowników AsTrend. Obsługa klasycznego AsTrend Classic zostaje wycofana, a na stanowiskach stacjonarnych jego funkcje przejmuje AsTrend.Evo Desktop. W przypadku konfiguracji wskazujących dotychczasowy AsTrend system uruchamia AsTrend.Evo i sygnalizuje wykrycie starej konfiguracji.
Pozwala to ujednolicić środowisko analizy i prezentacji danych wokół rozwijanej wersji AsTrend.Evo.
AsTrend.Evo rozwinięto również w zakresie analizy i prezentacji danych. Usprawniono konfigurację legendy i linii odczytu oraz rozszerzono tryb raportowy o eksport raportu do XLSX. Ujednolicono także z Aspadem sposób określania jakości wyników agregacji oraz wprowadzono poprawki dotyczące przebiegów wyliczanych, bitowych, opisów stanów i prezentacji czasu próbek.
Program może pracować z wymaganym logowaniem użytkowników Asix.Evo; przy jej zastosowaniu wylogowanie użytkownika blokuje możliwość korzystania z AsTrend do czasu ponownego zalogowania.
Interaktywna wizualizacja 3D
Nowy obiekt Model 3D rozszerza możliwości wizualizacji instalacji w Asix. Obsługiwane są modele w formatach GLB i GLTF, które mogą być przygotowywane m.in. w Blenderze, 3ds Max, Rhino czy SketchUp, a także eksportowane z narzędzi CAD/BIM, takich jak AutoCAD, ArchiCAD czy Revit.
Model może być powiązany z dynamicznymi danymi aplikacji. Możliwe jest sterowanie położeniem kamery, widocznością, kolorem i pozycją poszczególnych elementów, odtwarzanie animacji oraz umieszczanie etykiet prezentujących dynamiczne opisy i wartości pomiarowe. Etykiety mogą również wykonywać akcje operatorskie.
Model 3D może być wykorzystywany także w aplikacjach przeglądarkowych AsixWeb.
Otwiera to nowe możliwości wykorzystania Asixa do budowy wizualnej warstwy cyfrowego bliźniaka instalacji. Model przestrzenny może być powiązany z rzeczywistymi danymi procesowymi, dynamicznie odzwierciedlając stan urządzeń i umożliwiając operatorowi interakcję z elementami instalacji.
Cyberbezpieczeństwo jako element architektury
Współczesne systemy SCADA wymagają nie tylko ochrony dostępu do aplikacji, ale również kontroli przepływu danych pomiędzy warstwami OT i IT, zarządzania uprawnieniami oraz identyfikowalności operacji wykonywanych przez użytkowników.
W Asix 2027 podejście to widoczne jest m.in. w Pomost Danych. DataBridge został zaprojektowany jako mechanizm jednokierunkowego przekazywania wybranych danych z systemu nadawcy do odbiorcy, z możliwością wykorzystania protokołu HTTPS. Pozwala to m.in. przekazywać określone dane z serwerów pracujących w strefie OT do stanowisk znajdujących się poza nią, np. w DMZ lub sieci biurowej.
Rozwiązanie uzupełnia rozwijane w platformie Asix mechanizmy związane z bezpieczeństwem i kontrolą dostępu, obejmujące m.in. integrację z Active Directory, politykę haseł, zarządzanie uprawnieniami oraz rejestrowanie operacji użytkowników.
Tożsamość użytkownika, kontrola uprawnień, rejestracja operacji, szyfrowana komunikacja oraz kontrolowane udostępnianie danych stanowią elementy architektury platformy Asix.
Platforma dla instalacji, które muszą działać długo
Na rynku przemysłowym istnieje jeszcze jedna różnica względem typowego IT: system SCADA często pracuje nie dwa czy trzy lata, lecz kilkanaście lat, a jego modernizacja odbywa się przy działającej instalacji technologicznej.
To właśnie tutaj dojrzałość platformy ma szczególną wartość.
Asix 2027 nie jest próbą zastąpienia dojrzałego produktu całkowicie nowym środowiskiem. Jest kolejnym etapem jego ewolucji: konsoliduje rozwiązania wokół Asix.Evo, dodaje nowe modele wymiany danych i wizualizacji, ulepsza archiwizację danych oraz modernizuje bazę technologiczną - w przypadku komponentów 2027 również w kierunku .NET 10.
Wersja 2027 ma jeszcze jeden wymiar: porządkuje architekturę produktu.
Pomost Danych, dynamiczne zarządzanie zmiennymi, rozwój historianu Aspad, konsolidacja analizy wokół AsTrend.Evo oraz nowe możliwości wizualizacji 3D są różnymi elementami tego samego kierunku: budowy platformy przygotowanej zarówno do obsługi klasycznych zadań SCADA, jak i coraz bardziej zintegrowanych, rozproszonych systemów przemysłowych.
Co z tego wynika dla Asix 2027
Asix rozwija się od systemu nadzoru procesu w stronę platformy, która zarządza całym cyklem danych przemysłowych: od ich pozyskania z urządzeń, przez wizualizację i pracę operatora, historyzację i analizę, aż po bezpieczne udostępnienie ich innym instalacjom i systemom IT.
Wycofanie wersji klasycznej Asix
W Asix 2027 usunięto zestaw narzędzi służących do projektowania i uruchamiania klasycznych aplikacji Asix*.
Jest to kolejny etap stopniowego wycofywania środowiska Asix Classic i koncentracji rozwoju produktu wokół generacji Evo - spójnej platformy operacyjnej i danych przemysłowych. Obejmuje ona komunikację z urządzeniami i nadzór operatorski, wizualizację, historyzację i analizę danych, a także kontrolowane przekazywanie danych pomiędzy instalacjami oraz warstwami OT i IT.
Użytkownicy Asix 2027 zachowują możliwość korzystania z aplikacji klasycznych poprzez instalację wersji Asix 2026. Zgodnie z zasadami wsparcia technicznego, dla Asix 2026 kluczowe poprawki oraz wybrane rozszerzenia będą udostępniane przez okres 5 lat od wydania tej wersji.
* Dotyczy aplikacji tworzonych do wersji Asix 6 włącznie, uruchamianych as32.exe. Od wersji Asix 7 obsługa aplikacji klasycznych była utrzymywana w celu zapewnienia kompatybilności z aplikacjami eksploatowanymi u Klientów.
Nowy cennik Asix
Wraz z wprowadzeniem Asix 2027 zaczyna obowiązywać nowy cennik produktów Asix. Po dwóch latach od poprzedniej zmiany ceny podstawowych licencji wzrastają o około 5%.
Zmieniają się również zasady aktualizacji starszych wersji. Od 1 września standardowa aktualizacja do Asix 2027, w cenie 50% wartości aktualnego pakietu licencyjnego, będzie dostępna dla użytkowników wersji Asix 11, 2022, 2024, 2025 i 2026. Asix 10 zostaje wycofany z listy wersji kwalifikujących się do standardowej aktualizacji.