Najnowsza edycja - Asix 2026 - to kolejny krok w doskonaleniu programowej platformy, która łącząc stabilność i dojrzałość z dynamicznym rozwojem, odpowiada na wyzwania stojące przed współczesnymi systemami SCADA/HMI/MES.

Platforma Asix 2026 gwarantuje pełną kompatybilność z dedykowanymi systemami operacyjnymi Microsoft Windows oraz serwerami bazodanowymi Microsoft SQL. W przypadku wprowadzenia zmian w tych środowiskach zapewniamy bieżące dostosowanie wersji 2026, aby utrzymać najwyższy poziom zgodności i stabilności działania.

W najnowszej wersji wprowadzono szereg usprawnień oraz nowych rozwiązań funkcjonalnych, które zwiększają wydajność i elastyczność platformy.

Nowa funkcja Calc(..) – wydajne wyliczanie wartości liczbowych

Nowa funkcja stanowi efektywniejszą alternatywę dla dotychczasowego rozwiązania systemu wyrażeń w Asixie. Do tej pory użytkownicy mogli definiować mniej lub bardziej złożone formuły bezpośrednio na diagramach lub w funkcjach przeliczających, które służyły do odczytu bądź zapisu zmiennych procesowych. Dzięki temu można było np. obliczać wartość jednej zmiennej na podstawie formuły wykorzystującej inne zmienne procesowe.

Dotychczasowe rozwiązanie miało wiele zalet, jednak w praktyce ujawniały się również pewne ograniczenia:

1. Zbyt częste aktualizacje. Wartość wyrażenia była przeliczana przy każdej zmianie dowolnego składnika. Jeśli formuła odwoływała się do wielu zmiennych o różnych okresach odświeżania, prowadziło to do wielokrotnej i niepotrzebnej aktualizacji. Przy setkach czy tysiącach takich wyrażeń mogło to znacząco spowolnić aplikację.
2. Rozbudowane i nieczytelne formuły. W przypadku odwoływania się kilkukrotnie do tej samej zmiennej należało każdorazowo powtarzać pełną strukturę (np. nazwę atrybutu i zmiennej). Powodowało to nadmierne wydłużenie wyrażeń i utrudniało ich diagnostykę.

Aby rozwiązać te problemy, wprowadzono nową funkcję Calc(..), która umożliwia szybkie i okresowe wyliczanie wartości liczbowych złożonych wyrażeń matematycznych. W przeciwieństwie do dotychczasowego algorytmu , funkcja nie jest aktualizowana przy każdej zmianie składników, lecz jedynie w zadeklarowanych odstępach czasu – dokładnie w momentach, które określi użytkownik.

Funkcja Calc(..) została zaprojektowana głównie z myślą o wykorzystaniu w funkcjach przeliczających zapisu zmiennych procesowych, ale może być również stosowana na diagramach do obliczania formuł.

Składnia funkcji Calc

Funkcja dostępna jest w trzech wersjach, różniących się liczbą parametrów:

• Calc (variables, expression)
• Calc (variables, expression, period)
• Calc (variables, expression, period, flags)

Parametr period określa częstotliwość obliczeń. Jeśli nie zostanie podany, wartość domyślna wynosi 1 sekundę. Możliwe są również inne zapisy, np. "10s", "15m", "6h", "00:20:30".

Wydajność nowego mechanizmu

Testy wykazały, że mechanizm oparty na funkcji Calc(...) działa znacznie szybciej niż dotychczasowy system wyrażeń Asixa. Na przeciętnym komputerze możliwe było obliczanie co sekundę kilkunastu tysięcy zmiennych, pod warunkiem, że były to zmienne wirtualne niearchiwizowane.

W przypadku zmiennych archiwizowanych pojawia się ograniczenie związane z komunikacją pomiędzy Asixem a serwerem danych. W takiej sytuacji zaleca się stosowanie funkcji Calc(..) dla maksymalnie około 2000 zmiennych wyliczanych co sekundę. Przy dłuższych okresach aktualizacji (np. co 30 sekund) można obsługiwać znacznie większą liczbę zmiennych.

Nowe akcje operatorskie powiązane z funkcją Calc(..)

Nowością ściśle związaną z funkcją Calc(..) jest akcja operatorska CalculateArchiveData(..). Służy ona do zapisu w archiwum wartości wyliczonych przez funkcję Calc(..), zdefiniowaną w funkcjach przeliczających zapisu (WCF) dla wskazanych zmiennych procesowych lub zmiennych przekazanych w pliku CSV. Skorzystanie z akcji wymaga posiadania uprawnienia „Uzupełnianie danych archiwalnych”.

W Asixie mogą być zdefiniowane zmienne procesowe wykorzystujące funkcję Calc(..) (zmienne muszą być archiwizowane w bazach danych typu B, C lub X). Dla takich zmiennych możliwe jest wywołanie akcji operatorskiej CalculateArchiveData(..), która pobiera dane archiwalne sygnałów wejściowych funkcji Calc(..) w zadanym okresie. Dla każdej próbki obliczana jest wartość wynikowa formuły funkcji Calc(..), a następnie zapisywana w archiwum zmiennej docelowej. Dzięki temu można wstecznie wyliczyć wartości dla wybranego zakresu i zapisać je w archiwum.

Drugą akcją operatorską, podobną do CalculateArchiveData(..), jest ArchiveDataCompletingManager. Posiada ona interfejs okienkowy umożliwiający konfigurację i parametryzację operacji. Akcja służy do wyświetlania okna uzupełniania danych archiwalnych, w którym można wybrać zmienne archiwizowane i zapisać w ich archiwach wartości wyliczone z funkcji Calc(..) – zarówno tych zdefiniowanych w funkcjach przeliczających zapisu (WCF), jak i zdefiniowanych bezpośrednio w oknie. Dodatkowo możliwe jest zapisywanie i ponowne wczytywanie zestawów zmiennych. Akcja również wymaga posiadania uprawnienia „Uzupełnianie danych archiwalnych” (CompletingArchivalData). Interfejs okienkowy pozwala operatorowi samodzielnie konfigurować zestawy zmiennych oraz sposób ich uzupełniania.

Zmiany w Obiektach

Obiekty Wykres i Wykres danych

Nowe właściwości:

• dla Wykresu – możliwość definiowania „Przesunięcia wartości minimalnej [%]” i „Przesunięcia wartości maksymalnej [%]” dla osi,
• dla Wykresu danych – offsety Min i Max [%] dla każdej z osi (lewa, prawa, dolna, górna),
• nowa właściwość „Siatka na wierzchu” (Wykres danych).

Obiekt Tekst

Nowe możliwości edycji:

• obsługa skrótów klawiaturowych Ctrl+V (wprowadzanie tekstu) i Ctrl+C (kopiowanie w dowolnym trybie),
• obsługa klawiszy Home i End do szybkiego przemieszczania kursora.

Konfiguracja domyślna:

• w pliku xml można określić domyślny kolor (TextObjectDefaultColor) i domyślny tekst (TextObjectDefaultText) dla nowych obiektów Tekst.

Edycja diagramów i obiektów wierzchołkowych

Nowe funkcje edycji:

• w edycji obiektów wierzchołkowych: przytrzymanie Shift umożliwia rysowanie segmentów nie tylko poziomych i pionowych, ale też pod kątem 45°.
• menu edycji obiektów – dodano nowe operacje dla wielu zaznaczonych elementów: „Ustaw szerokość pierwszego zaznaczonego” oraz „Ustaw wysokość pierwszego zaznaczonego”.

Nowe i rozbudowane możliwości komunikacji

• Rozszerzona obsługa drajwerów komunikacyjnych:
  • nowe tryby transmisji (np. MultiReference w DlmsExt);
  • wsparcie dodatkowych typów danych (m.in. WideString w S7_tcpip);
  • poprawiona wydajność i niezawodność użycia kluczowych protokołów: OPC UA, Modbus, BACnet;
  • udoskonalono obsługę protokołu IEC60870 w zakresie transmisji spontanicznej, tj.: gdy urządzenie buforuje i przesyła dane do systemu nadrzędnego z własnej inicjatywy; zwiększyło to niezawodność tego sposobu komunikacji, między innymi zapewniając ciągłość rejestracji otrzymanych danych w archiwum i wykrywanie ubytków danych;
  • rozszerzenie protokołu Gazmodem o transmisję z wykorzystaniem TCP, także w trybie pasywnym, tj.: gdy zdalne urządzenie nawiązuje połączenie z własnej inicjatywy.
• Stałe ulepszanie istniejących drajwerów zapewnia łatwiejszą integrację z różnorodnymi sterownikami i urządzeniami w zakładach przemysłowych.

Aspad

• Archiwum X

Ulepszono algorytmy Synchronizacji archiwum X. Dzięki temu zmniejszono w istotnym stopniu liczbę potrzebnych transakcji bazy danych, co przyśpieszyło synchronizację.

Udoskonalono traktowanie zaokrągleń podczas pakowania bloków w archiwum X, co sprawiło, że kompresja danych jest jeszcze lepsza.

• Archiwum C

Poprawiono wydajność archiwum C, zwłaszcza jego synchronizacji.

Ulepszono wydajność zapisów serii danych, np. przysyłanych przez drajwery, które takie serie obsługują.

Nowe narzędzie AspadToolsC, pozwala na sprawniejszą diagnostykę i kontrolę nad danymi historycznymi z Archiwum C.

• Inne ulepszenia

Poprawiono wydajność dzięki ulepszeniu pracy wielordzeniowej.

Dodano współczynnik wypełnienia bloków dla wszystkich archiwów, co zwiększyło wydajność synchronizacji lub uzupełniania danych historycznych.

Rozwój środowiska webowego

• AsixWeb i aplikacje towarzyszące zyskały obsługę redundantnej aplikacji WWW (failover), nowe zmienne/parametry sesji web (m.in. UserInactivityLimitTime, $WebSessionId, $WebBrowserId, $WebSessionInactivityLimitMinutes).

Usprawnienia zintegrowanego Alertera

• Umożliwiono definiowanie więcej niż jednego stanowiska serwera Alertera, dzięki czemu można teraz w ramach aplikacji wielostanowiskowej posiadać więcej serwerów wysyłających powiadomienia Alertera.
• Dodano dwa nowe rodzaje cyklicznych harmonogramów Alertera: „Dni tygodnia” oraz „Dni miesiąca”, aby w łatwiejszy sposób można uzależnić wysyłanie powiadomień np. do operatorów pracujących w określone dni.
• Usprawniono współpracę Alertera z użytkownikami Domeny Active Directory.

Inne

• Nowy mechanizm 7-dniowego grace period w licencjonowaniu PCG sprawia, że nawet w przypadku utraty licencji aplikacja działa nieprzerwanie przez 7 dni. To dodatkowa warstwa bezpieczeństwa i gwarancja ciągłości pracy.

Nowy cennik

Wraz z wprowadzeniem do sprzedaży nowej wersji platformy Asix obowiązuje nowy cennik. Ceny licencji Asix pozostają bez zmian.

Wycofana została natomiast licencja AsAlarm - obecnie jej funkcje są dostępne bezpłatnie w każdej licencji serwera, stacji oraz terminala. AsAlarm to moduł umożliwiający szczegółową analizę informacji o alarmach generowanych przez monitorowany obiekt, a także danych dotyczących pracy systemu alarmowego. Program jest zgodny z wytycznymi organizacji EEMUA (The Engineering Equipment and Materials Users Association) nr 191. Umożliwia ocenę poprawności projektu struktury systemu alarmów w danej aplikacji oraz przeprowadzanie dogłębnej analizy statycznej i dynamicznej alarmów zarejestrowanych na obiekcie.

Gwarancja rozwoju pakietu

Wersja 2026 gwarantuje dostęp do nowych funkcji, które zostaną wprowadzone do pakietu w ciągu najbliższego roku (od 2025-09-01).

Zalecamy również udział w programie Software Assurance (Asix-SA), który daje prawo do aktualizacji wersji głównej oprogramowania (VUPG). Program obowiązuje przez rok od daty zakupu licencji i można go przedłużyć na kolejny rok płacąc 15% wartości licencji objętych SA, według aktualnego cennika, w okresie ważności SA. W dobie ciągłych aktualizacji systemów operacyjnych i zagrożeń cyberbezpieczeństwa, aktualizacja do wersji, które na bieżąco dostosowują się do zmieniającego się środowiska, niezależnie od rozwoju nowych funkcjonalności, ulepszeń i usuwania usterek, jest jak najbardziej wskazana i zalecana. SA można wykupić w momencie zakupu nowej licencji lub odpłatnego wykonania aktualizacji wersji (VUPG).